در شماره قبلی در مورد غذاهای دست کاری شده ژنتیکی (GMO)، شرکتهای تولید کننده این محصولات، برخی مضرات استفاده از این محصولات و سموم آنها در آسیب به محیط زیست و نتایج برخی تحقیقات انجام شده روی حیوانات آزمایشگاهی بحث شد. در این شماره نتایج برخی تحقیقات انجام شده در مورد مصرف این محصولات توسط انسان، راه کارهای مصون ماندن از عوارض محصولات دست کاری شده ژنتیکی و طرز تشخیص محصولات ارگانیک، شیمیایی و دست کاری شده ژنتیکی مورد بحث قرار خواهد گرفت و در شماره بعدی راه کارهای اجتناب از خرید محصولات دست کاری شده ژنتیکی آموزش داده خواهد شد.

نتایج برخی تحقیقات انجام شده در مورد مصرف این محصولات توسط انسان

همانطور که قبلا گفته شد غذاهای دست کاری شده ژنتیکی به غذاهایی گفته می‌شود که یک ژن دست کاری شده به آنها اضافه یا از آنها برداشته شود. همچنین گوشت و سایر فرآورده های حاصل از حیواناتی که از این محصولات تغذیه کرده‌اند یا محصولاتی که توسط ارگانیسم های دست کاری شده ژنتیکی تولید شده‌اند نیز در این گروه قرار می گیرند.

در سال ۲۰۱۳ دانشمندی به‌نام »بوهن«  و همکارانش مطالعاتی را بر ‌روی سه نوع سویا شروع کردند. این سه نوع سویا شامل گونه‌های ارگانیک، پرورش‌یافته با سموم شیمیایی و سویا‌های دستکاری ژنتیکی شده بودند. این تحقیقات و مطالعات نشان داد که سویاهای دستکاری ژنتیک شده فاقد گلوکز، فروکتوز و قندهای خوب موجود در سویای ارگانیک هستند و در‌عوض فیبر بیشتری در آنها موجود است که باعث ضخامت بیشتر گیاه می شود. این سویاها همچنین سم بیشتری را به خود جذب می‌کنند و گلایفوسیت (نوعی آفت کش) بیشتری در آن وجود دارد که متأسفانه فرضیه نقش احتمالی علف کشهای مخصوص محصولات دستکاری شده در افزایش بیماری های مدرن در انسان نظیر بیش فعالی در کودکان، اوتیسم، آلزایمر، ناباروری، نقایص مادرزادی و سرطان را تقویت می نماید. برخی دیگر از عوارضی که تا کنون در انسان گزارش شده اند عبارتند از: بروز واکنش های آلرژیک در کسانی که در مزرعه کار می کنند، حضور DNA گیاه دست کاری شده ژنتیکی در دستگاه گوارش انسان، حضور سم  باکتری بوتولینیوم در خون زنان غیرباردار، باردار و جنین آنها، احتمال تاثیر منفی محصولات دستکاری شده ژنتیکی و سموم آن بر فلور میکروبی بدن و دستگاه گوارش، اختلال در سیستم های هورمونی و باکتری های طبیعی روده، صدمه به DNA و اختلال در سیستم تولید مثل، سیستم عصبی و روند رشد (ناشی از مصرف سموم مخصوص محصولات تراریخته به علت ماندگاری آن در گیاه).

باید توجه داشت که برای ارزیابی مضرات محصولات دستکاری شده ژنتیکی نیاز به تحقیقات بیشتری وجود دارد. متاسفانه در حال حاضر ارزیابی خطر (Risk Assessment) ناشی از مصرف این محصولات در بسیاری از موارد بر اساس روش های معتبر علمی انجام نمی شوند و آزمون های انجام شده نیز برای حصول اطمینان از سلامت و ایمنی این فرآورده ها کافی نیست.

راه کارهای مصون ماندن از عوارض این محصولات

در درجه اول باید به مردم آموزش داد تا آگاهی مردم نسبت به محصولات شیمیایی و GMO و مضرات آنها افزایش یابد. در مرحله بعد نیاز به آزمایشگاه‌های مستقل است که بتوان محصولاتی که دچار تغییرات ژنتیکی شده اند و مشتقات این محصولات را شناسایی و به مردم معرفی کرد و راه‌ کارهای اجتناب از خرید این محصولات را نیز به مردم آموزش داد. به عنوان مثال من در سخنرانی های آموزشی که در آمریکا برگزار می‌کنم، بر این موضوع تاکید می کنم که افراد محصولاتی را خریداری کنند که بر ‌روی برچسب معرفی محصول، عبارت صد ‌در‌صد ارگانیک قید شده باشد، چون متأسفانه در آمریکا و کانادا همه محصولات برچسب‌گذاری نمی‌شوند.

طرز تشخیص محصولات ارگانیک، شیمیایی و دست کاری شده ژنتیکی

امروزه بر روی بسیاری از میوه ها و سبزیجات برچسبی چسبانده می شود که روی آن کدی چهار یا پنج رقمی موسوم به Price Look-Up Code یا Plu نوشته شده است. برای تشخیص سریع و آسان نوع محصولات می توان Plu روی محصول را چک کرد. اگر این Plu، ۴ تا شماره بود، محصول با استفاده از سموم و کود شیمیایی تولید شده است، اگر ۵ تا شماره بود و با عدد ۸ شروع شده بود این محصول دستکاری شده ژنتیکی(GMO) است، هرچند که به دلیل اینکه داشتن یا وجود Plu Labeling اجباری نیست، نمی توان صد درصد اطمینان داشت که این کد روی محصول باشد. اگر 5 تا شماره بود و با عدد ۹ شروع شده بود، یعنی ارگانیک است.

در آینده در مورد راه کارهای اجتناب از خرید محصولات دست کاری شده ژنتیکی و راه کار نهایی نجات دنیا ازاین محصولات صحبت خواهیم کرد.

دکتر پرستو چمن رخ
فوق تخصص میکروب شناسی پزشکی از دانشگاه مریلند آمریکا
عضو انجمن میکروب شناسی آمریکا
محقق در دپارتمان سرطان شناسی UCLA-Health
کارشناس سلامت

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *