عنوان این مقاله ممکن است گیج کننده باشد. منظور این نیست که رژیم های غذایی اصلا موثر نیستند، منظور این است که برای همه افراد نتیجه نمی دهند. برای افراد بسیار چاق که امکان تحرک ندارند و تمام عمر در جدال با مشکل اضافه وزن خود هستند، رژیم های غذایی تاثیری ندارند. چرا؟ در اینجا به توضیح در این باره می پردازیم.

بسیاری از مردم به غلط تصور می کنند که مشکل چاقی و اضافه وزن زیاد تنها ناشی از نداشتن اراده کافی برای رعایت رژیم است، اما این تصور نادرست است. عوامل متابولیسمی زیادی وجود دارند که به ما کمک می کنند تا وزنمان را کنترل کنیم. یکی از دلایلی که بشر می تواند در شرایط مختلف به بقای خود ادامه دهد، همین قدرت تطابق اوست. بدن ما طوری طراحی شده یا تکامل یافته است (بسته به اعتقاد شما) که به بقای ما کمک نماید. اگر از این منظر به بدن بنگریم، درمی یابیم که توانایی ذخیره چربی اضافی که یک منبع غنی از انرژی ذخیره ای می باشد، سود زیادی برای بقای ما دارد. ما نیاز داریم که تعادل حیاتی بدن را حفظ کنیم و بدن ما در جهت اطمینان از این هدف عمل می کند. اگر ما وزن از دست بدهیم، احساس گرسنگی می کنیم. احساس گرسنگی راه کار بدن ما برای اطمینان از حفظ تعادل حیاتی می باشد.

بدن ما هورمونی به نام گرلین (Ghrelin) ترشح می کند که به “هورمون گرسنگی” معروف است. این هورمون تمایل ما برای خوردن را افزایش می دهد. وقتی ما وزن از دست می دهیم، بدن ما ترشح گرلین را افزایش می دهد که باعث می شود ما گرسنه شویم و بیشتر غذا بخوریم. وقتی ما رژیم می گیریم، این هورمون بر علیه ما عمل می کند. هرچه ما بیشتر وزن از دست می دهیم، این هورمون بیشتر ترشح می شود. افزایش این هورمون برای این است که ما دوباره حالت تعادل را به دست آوریم. قدرت اراده تنها زمان بازگشت به حالت طبیعی ما را به تاخیر می اندازد و بدن ما تمایل دارد که به حالت قبلی بازگردد. این سیستم به درستی عمل نخواهد کرد. مادامیکه ما به وزن پایه خویش بازنگردیم، افزایش این هورمون از بین نخواهد رفت. سطح این هورمون بالا خواهد ماند، بدن به ترشح شدید آن ادامه خواهد داد و وزن ما حتی به بالاتر از زمانی که رژیم غذایی و برنامه ورزشی را شروع کرده ایم، افزایش می یابد. این که دقیقا کدام سلولها این هورمون را ترشح می کنند ناشناخته است، اما گمان می رود بیشتر این سلولها در قسمت قاعده معده موسوم به Fundus واقع شده باشند.
یکی از دلایلی که جراحی کاهش وزن بسیار موثرتر از رژیم های غذایی است، این است که جراحی دقیقا سلول های ترشح کننده این هورمون را (در قاعده معده) هدف قرار می دهد و فرد را از شر میزان زیادی از این هورمون خلاص می کند. جراحی Bariatric بسته به نوع آن ترشح این هورمون را از بین می برد یا متعادل می سازد. این یکی از دلایلی است که چرا جراحی کاهش وزن (Bariatric Surgery) درصد موفقیت زیادی در مقایسه با رژیم های غذایی دارد. به محض انجام این جراحی، احساس گرسنگی از بین می رود. وزن شما کاهش می یابد بدون اینکه میل شدید به خوردن را که در اثر رژیم های غذایی و ورزش پیدا می کنید، داشته باشید.

دوباره تاکید می کنم که از این مطالب برداشت اشتباه نکنید. داشتن رژیم غذایی مناسب و ورزش کردن از اصول اساسی و حیاتی برای سلامت بدن انسان می باشند. هدف من تنها بیان ساده این مطلب است که مشکل کسانی که تمام عمرشان را با مسئله چاقی و افزایش وزن درگیر بوده اند، تنها نداشتن اراده برای گرفتن رژیم نیست و عوامل دیگری در مشکل آنها سهیم هستند که باید به روش های دیگری به جز رژیم غذایی حل شوند.

دکتر سپهر لاله زاری
جراح عمومی و متخصص در روش های
پیشرفته کم تهاجمی در درمان چاقی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *