در دو شماره گذشته از مجله سیب به فشار خون به عنوان یکی از مهم ترین دلایل بروز بیماری های قلبی – عروقی و سکته های قلبی و مغزی اشاره کردیم. در این شماره به عواملی که خطر ابتلا به فشار خون را افزایش می دهند، اشاره می کنیم زیرا دانستن این عوامل می تواند به پیشگیری از ابتلا به فشار خون کمک نماید.

عواملی که تحت کنترل ما نمی باشند

سن: افزایش سن باعث سخت تر شدن رگها و کاهش کارکرد کلیه ها می شود که هر دو باعث افزایش فشار خون می گردند. بیش از ۶۵ درصد آمریکایی های بالای شصت سال دارای فشار خون بالاتر از نرمال می باشند. باید توجه داشت که متاسفانه افزایش چاقی در کودکان و نوجوانان، باعث کاهش سن ابتلا به فشار خون گردیده است و موارد مشاهده شده ابتلا به فشار خون در جوانی و میانسالی افزایش یافته است.
نژاد: به طور کلی نژاد افریقایی – آمریکایی (سیاهپوستان) بیشتر از نژاد سفید و سایر نژادها به بیماری فشار خون مبتلا می گردند.
جنس: قبل از ۵۵ سالگی مردان شانس بیشتری برای ابتلا به فشار خون دارند، ولی پس از این سن، شانس زنان نسبت به مردان افزایش می یابد.
سابقه فامیلی: کسانی که یک نفر از اقوام درجه یک آنها به بیماری فشار خون مبتلا می باشد، شانس بالاتری برای ابتلا به فشار خون دارند. این موضوع با تحقیقات ژنتیکی اثبات گردیده است. این افراد به طور ژنتیکی به علت عملکرد متفاوتی که سیستم تنظیم میزان نمک در کلیه هایشان نسبت به سایر افراد دارد، به نمک و سدیم حساسیت بیشتری دارند، که این موضوع خطر ابتلا به فشار خون را در آنها افزایش می دهد.

عواملی که تحت کنترل ما می باشند

رژیم غذایی: رژیم غذایی پرنمک و دارای سدیم زیاد و پتاسیم کم، خطر ابتلا به فشار خون را افزایش می دهد. باید توجه داشت که امروزه منشا اصلی سدیم اضافی در رژیم های غذایی، غذاهای فرآوری شده و فست فودها می باشند. برعکس سدیم، پتاسیم باعث کاهش فشار خون می گردد و به همین جهت پیروی از رژیم های سرشار از پتاسیم برای جلوگیری از ابتلا به فشار خون و یا کنترل آن تقریبا در اکثر موارد توصیه می گردند. رژیم غذایی پرکالری هم از طریق افزایش وزن باعث فشار خون می گردد.
ورزش و تحرک بدنی: نداشتن فعالیت بدنی و ورزش نکردن باعث سخت تر شدن رگها و افزایش فشار خون می گردد. این موضوع با واسطه افزایش وزن نیز می تواند خطر ابتلا به فشار خون را افزایش دهد.
چاقی و اضافه وزن: داشتن اضافه وزن باعث افزایش بار کاری قلب و کلیه ها و آسیب به آنها می گردد. از آنجا که این دو ارگان نقش اساسی در کنترل فشار خون دارند، اختلال در عملکرد آنها می تواند به افزایش فشار خون بیانجامد. در افراد چاق معمولا میزان کلسترول و تری گلیسرید خون هم بالاست که منجر به سخت شدن رگها و افزایش فشار خون می گردد.
کشیدن سیگار و مصرف بیش از حد الکل: ماده نیکوتین موجود در سیگار باعث تنگ شدن رگها، بالا رفتن ضربان قلب، غلیظ شدن خون و نهایتا افزایش فشار خون می گردد. سیگار کشیدن همچنین باعث تولید ماده مونوکسید کربن در خون می گردد که به شدت میزان اکسیژن خون را کاهش می دهد و قلب برای جبران آن باید بر میزان کار خود بیافزاید، که این موضوع نیز به سیستم قلبی – عروقی آسیب وارد می نماید. نوشیدن بیش از حد الکل هم احتمالا با اثر بر سیستم اعصاب مرکزی بدن که میزان ضربان قلب و انقباض و انبساط رگها را در کنترل خود دارند، باعث افزایش فشار خون می گردد.
استرس: استرس باعث واکنش عصبی – هورمونی در بدن می گردد که می تواند به صورت موقت باعث افزایش فشار خون گردد و افرادی که این حالت را تجربه می کنند، معمولا بیان می کنند که فشار خون عصبی دارند. به هر حال از لحاظ علمی هنوز دلایلی بین ابتلا به بیماری فشار خون در اثر استرس مزمن یافت نشده است.

سایر عوامل
علاوه بر عوامل ذکر شده، داشتن دیابت، بیماریهای کلیوی، مصرف بعضی داروها نظیر ایبوپروفن و در بعضی موارد کمبود ویتامین D در خون می توانند شانس ابتلا به فشار خون بالا را افزایش دهند. همراهی هر یک از عوامل ذکر شده در این مقاله با سایر عوامل، خطر ابتلا به فشار خون را به بیش از دو برابر افزایش می دهد. بر این اساس شایسته است که تمامی عواملی که تحت کنترل ما می باشند، رعایت گردند تا از ابتلا به این بیماری کشنده حتی الامکان اجتناب گردد.

https://www.ucsfhealth.org/education/risk_factors_for_high_blood_pressure/index.html
https://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/hbp/atrisk
https://www.cdc.gov/bloodpressure/family_history.htm

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *