در دو شماره پیشین مجله سیب درباره بیماری دیابت و تاثیر آن بر بدن و نقش اضافه وزن در شروع و پیشرفت دیابت توضیح دادیم. آز آنجا که در اکثر بیماران مهم ترین عامل در کنترل میزان قند خون و وزن، پیروی از یک رژیم متعادل و مناسب می باشد، به همین دلیل در این شماره در مورد رژیم غذایی مناسب برای افراد مبتلا به دیابت یا در خطر ابتلا به دیابت صحبت می کنیم.

اصول اولیه یک رژیم مناسب دیابتی: توصیه اصلی برای افراد مبتلا به دیابت و یا در خطر ابتلا به دیابت (Pre-diabetic)، مشاوره با یک متخصص تغذیه برای رعایت یک رژیم کامل می باشد. با این حال، آگاهی از اصول اولیه یک رژیم دیابتی برای هر فرد دیابتی الزامیست. این اصول را میتوان به شکل زیر خلاصه نمود:

  • هر سه وعده غذایی را مصرف نمایید و هیچ وعده ای را حذف ننمایید.
  • مصرف کربوهیدرات در هر رژیمی الزامیست. به جای مصرف قندهای ساده مثل شکر و مواد نشاسته ای که به سرعت قند خون را بالا می برند، از قند میوه ها و کربوهیدرات های موجود در سبزیجات و غلات کامل و حبوبات استفاده نمایید.
  • از غذاهای غنی از فیبر (Fiber) مانند سبزیجات، آجیل، حبوبات و غلات استفاده نمایید. فیبرهای غذایی شامل تمام قسمتهای غذاهای گیاهی می باشند که سیستم گوارشی انسان توانایی هضم آنها را ندارد و این مواد با کمترین تغییر از دستگاه گوارش دفع می گردند. غذاهای غنی از فیبر با پر کردن معده احساس سیری به فرد می دهند، جلوی افزایش قند خون را می گیرند، باعث کنترل وزن و تسهیل حرکت مواد در دستگاه گوارش می گردند، و خطر ابتلا به سرطانهای گوارشی را کاهش می دهند.
  • حداقل دو بار در هفته ماهی میل نمایید. ماهی های salmon، sardines، tuna، cod، halibut، mackerel و bluefish بهترین انتخاب ها هستند. از مصرف ماهی هایی که دارای مقادیر زیاد جیوه می باشند مانند tilefish، swordfish و king mackerel اجتناب نمایید.
  • از مصرف چربیهای اشباع شده (saturated fats) و ترانس (trans fats) پرهیز نمایید. به جای این چربیهای مضر، از چربیهای غیر اشباع موجود در آووکادو، بادام، گردو و زیتون استفاده نمایید. برای پخت و پز به جای روغن جامد و کره، از روغن زیتون استفاده نمایید.
  • مصرف گوشت را به حداقل برسانید. از مصرف گوشت های پرچرب مانند گوشت خوک وبیکن، سوسیس و هات داگ اجتناب نموده و مصرف گوشت گوساله و گوسفند را هم به هفته ای یک بار کاهش دهید.
  • از مصرف غذاهای حاوی کلسترول فراوان مانند لبنیات پرچربی، گوشتهای پرچربی، جگر، زرده تخم مرغ و میگو پرهیز نمایید.
  • مصرف نمک را به کمتر از ۳/ ۲ گرم در روز محدود نمایید. برای رسیدن به این هدف باید مصرف فست فودها و غذاهای فرآوری شده را به حداقل رسانید، زیرا این غذاها منشا اصلی نمک اضافه در رژیم غذایی می باشند.

 

یک وعده غذایی باید متشکل از چه موادی باشد؟

انجمن دیابت آمریکا روش ساده چند مرحله ای زیر را برای پر نمودن بشقاب به افراد دیابتی یا در خطر دیابت پیشنهاد می کند:

  • بشقاب ناهار خود را با یک خط به دو بخش مساوی تقسیم نمایید و سپس یکی از بخش ها را به دو قسمت مساوی دیگر تقسیم نمایید.
  • قسمت بزرگتر (نصف بشقاب) را با مخلوطی از سبزیجات غیر نشاسته ای مانند کاهو، اسفناج ، هویج، خیار و گوجه پر نمایید (لیست کاملتر در جدول زیر به رنگ سبز).
  • یکی از دو نیمه کوچکتر (یک چهارم) بشقاب را با مخلوطی ازغلات و سبزیجات نشاسته ای مانند نان گندم و جو و ذرت و یا سیب زمینی پر نمایید (لیست کاملتر در جدول زیر به رنگ زرد).  
  • نیمه باقیمانده کوچک دیگر بشقاب را با مخلوطی از پروتئین های گیاهی مانند حبوبات و پروتئین های مفید حیوانی مانند ماهی و مرغ بدون چربی و ارگانیک پر نمایید (لیست کاملتر در جدول زیر به رنگ صورتی).  
  • به اندازه کمتر از یک چهارم بشقاب یک نوع میوه با شیرینی کم و یا لبنیات کم چربی را اضافه نمایید.
  • برای تکمیل وعده غذایی یک نوشیدنی با کالری کم، ترجیحا آب اضافه نمایید. از مصرف نوشابه ها و آبمیوه های شیرین پرهیز نمایید.

باید توجه داشت که امروزه اکثر متخصصان تغذیه و پزشکان، مصرف دو میان وعده کم کالری را برای بیماران دیابتی توصیه می نمایند، ولی باید میزان کل کالری دریافتی روزانه کنترل گردد تا باعث افزایش وزن نگردد.

سبزیجات غیر نشاسته ای غلات و سبزیجات نشاسته ای پروتئین های گیاهی و حیوانی
کاهو، اسفناج و خانواده بروکلی   نان کامل گندم و جو و ذرت انواع لوبیا، نخود و لپه
کلم سبز، قرمز، چینی برنج قهوه ای و کوئینوا ماهی و غذاهای دریایی
کرفس، کدو، بادمجان و بامیه   جو دوسر oatmeal مرغ،بوقلمون، بلدرچین،اردک
خیار، هویج، ترب وفلفل دلمه ای چاودار و گندم سیاه و زیره سفیده تخم مرغ
نخود فرنگی، قارچ،گوجه فرنگی سیب زمینی، کدو حلوایی لبنیات کم چرب
سبزی خوردن سویا، توفو، آجیل گوشت خرگوش و شترمرغ

 

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/diabetes/in-depth/diabetes-diet/art-20044295?pg=1

http://www.diabetes.org/food-and-fitness/food/planning-meals/create-your-plate/

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *