(949) 536-5799

The First Persian Medical Magazine by Healthcare Professionals In North America

Today Thursday, 23 September , 2021
مجله پزشکی-سلامت ایرانیان آمریکا
ads

اهمیت اسید فولیک به عنوان مکمل برای بانوان در دوران بارداری

تاریخ ارسال : 03 جولای 2021

اسید فولیک در بارداری تا کی مصرف شود

اسید فولیک نوعی ویتامین B، و اگر بخواهیم دقیق‌تر بگوییم ویتامین B9 است که در بسیاری از منابع غذایی و مکمل‌های روزانه یافت می‌شود. بدن از اسید فولیک برای ایجاد سلول‌های جدید و تولید DNA استفاده کرده و وجود این ماده برای رشد طبیعی و توسعه اندام‌ها ضروری است. به دلیل این خواص، مصرف فولیک اسید در بارداری و حتی پیش از آن برای بهبود سلامت مادر و فرزند بسیار مفید بوده و تجویز این مکمل در تمام بانوانی که در سنین باروری هستند و تصمیم به بارداری دارند توصیه می‌شود.

به همین بهانه، در این مطلب از مجله پزشکی سلامتی سیب قصد داریم تا با استفاده از اطلاعات جدید پزشکی به شکلی جامع، به همه خواص مصرف اسید فولیک در بارداری پرداخته و به همه سوالات در این زمینه پاسخ دهیم؛ با ما در ادامه همراه باشید.

فواید مصرف فولیک اسید در بارداری

برخی تحقیقات نشان داده‌اند که خوردن فولیک اسید در بارداری و بویژه پیش از آن می‌تواند در جلوگیری از ناهنجاری‌های جنینی مانند نقص لوله‌ی عصبی (NTD یا Spina bifida) موثر بوده و  خطر NTD در طی ماه اول بارداری را تا ٧٠٪ کاهش می‌دهد. با این وجود، متاسفانه مصرف مكمل اسيد فوليك نمی‌تواند از تمام انواع NTD از جمله موارد مرتبط با آنورمالی‌های كروموزومی يا NTD غيرمرتبط با كمبود فولات پيشگيری كند.

اما به غیر از این موارد، مصرف فولیک اسید در بارداری به شکل قابل توجهی در کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی مادرزادی در نوزاد موثر خواهد بود. در ایالات متحده، از هر 1000 نوزادی که متولد می‌شوند 8 نفر از آن‌ها از این نوع بیماری‌ها رنج خواهند برد. بیماری‌های قلبی مادرزادی زمانی رخ می‌دهند که رگ‌های خونی نوزاد پیش از تولد به خوبی رشد نکرده باشند. این مسئله می‌تواند بر روی دیواره‌های داخلی قلب، دریچه‌های قلب یا شریان‌ها و رگ‌های خونی قلب تاثیر بگذارد.

برخی مطالعات دیگر مدعی هستند که مصرف اسید فولیک در بارداری و بخصوص در اوایل بارداری می‌تواند تا حد زیادی از بروز شکاف لب یا شکاف کام در نوزاد پیشگیری کند. این مشکلات جنینی زمانی رخ می‌دهند که لب‌ها در 6 الی 10 هفته نخست حاملگی به درستی با یک دیگر ادغام نشوند و برای بهبود آن‌ها به یک یا چند عمل جراحی نیاز خواهد بود.

تحقیقات دیگر همچنین نشان داده‌اند که ریسک ناهنجاری‌های دیگری در جنین مانند نقص دستگاه ادراری، نقص دست و پا، یا هیدروسفالی با تجویز اسید فولیک کاهش خواهد یافت.

بهترین منابع غذایی برای خوردن فولیک اسید در بارداری

فولات که فرم طبیعی ویتامین B9 به شمار می‌رود، در بسیاری از مواد مغذی و غلات موجود است. جگر گاو، نخود فرنگی، لوبیا، آووکادو، تخم مرغ و شیر از جمله این مواد غذایی هستند.

اسید فولیک فرم مصنوعی ویتامین ب ۹ است و علاوه بر امکان تهیه به صورت مکمل‌های غذایی، در آرد، پاستا، نان، غلات صبحانه و برنج وجود دارد و حتی به برخی داروهای خوراکی ضد بارداری نیز اضافه می‌شود. علت اضافه کردن اسید فولیک به داروهای ضد بارداری این است که در صورت بارداری ناخواسته سطح قابل قبولی از این ماده در بدن وجود داشته باشد. البته مقادیر موجود اضافه شده ممکن است برای پیشگیری از نواقص جنینی کافی نباشد.

مصرف-فولیک-اسید-در-حاملگی

چون اغلب اسید فولیک به موادی چون برنج، نان و پاستا اضافه می‌شود و از طرفی اسید فولیک به مواد غذایی ارگانیک اضافه نمی‌شود، کمبود اسید فولیک در افرادی که کربوهیدرات کم مصرف می‌کنند و یا کسانی که بخش عمده‌ی مواد غذایی مصرفی شان ارگانیک است، بیشتر مشاهده شده  و نیاز به تجویز مکمل در این افراد معمولا بیشتر خواهد بود.

دوز توصیه شده مصرف اسید فولیک در بارداری چقدر است؟

بصورت کلی، توصیه می‌شود که بانوان حداقل روزانه 400 میکروگرم اسيد فوليك (يا مولتی ويتامين حاوی اين مقدار فولات) را در رژیم غذایی روزانه خود قرار دهند.
اما برای زنان باردار با سابقه تولد نوزاد با نقص لوله عصبی (NTD) توصيه می‌شود که روزانه دوز بالا یعنی ٤ الی ٥ ميلی‌گرم اسيد فوليك مصرف گردد و بعد از ۱۲ هفته از بارداری، میزان مصرف به مقدار ۴۰۰ میکروگرم روزانه برگردد.
برای زنان بارداری كه در حال مصرف داروهاي ضد صرع (نظیر والپروات و يا كاربامازپين) هستند، توصیه می‌شود حداقل از یک ماه قبل از بارداری تا انتهای سه ماهه اول بارداری، روزانه میزان ٤ تا ٥ ميلی‌گرم اسيد فوليك را مصرف نمایند.
براساس برخی منابع و مطالعات، مصرف دوزهای بالای اسید فولیک در بیماران باردار بسیار چاق، دیابتی، سلیاک و یا کرون هم توصیه می‌شود.

آیا احتمال مسمومیت با اسید فولیک وجود دارد؟

امکان مسمومیت با فولات از طریق منابع غذایی تقریبا صفر است. در فرد با سابقه فرزند با نقص لوله عصبی نیز تجویز مقادیری در حدود ۴ میلی‌گرم روزانه برای مدت چند ماه اغلب خطری ندارد.

با این وجود، به هیچ عنوان مصرف خودسرانه مکمل فولیک اسید توصیه نمی‌شود چراکه این کار می‌تواند موجب پنهان شدن علائم کمبود ویتامین B12 که به آسیب‌های عصبی خواهند انجامید، منجر گردد.

مقادیر اسید فولیک در فرآورده‌های دارویی عموما چه میزان است؟

جهت تجویز مكمل اسيد فوليك بایستی به محتوای فولات موجود در فرآورده‌های دارويی دقت شود.
بیشتر فرآورده‌های مولتی ويتامين موجود در داروخانه حاوی 400 میکروگرم تا یک ميلي‌گرم فولات هستند. مولتی ويتامين‌های مخصوص بارداری يا شيردهی (نظير پری نیتال) عموما حاوي ۸/. ميلي گرم فولات هستند. مولتی ويتامين‌های مخصوص بیماران كليوی (نظير نفروويت يا نفروتونيك) عموما ۵/. یا یک میلی‌گرم فولات را در خود جای می‌دهند. بسیاری از فرآورده‌های آهن موجود در داروخانه نیز علاوه بر آهن، مقادیری فولات را شامل می‌شوند.

تجويز مكمل اسيد فوليك قبل و در طول بارداری از چه زمانی اهمیت می‌یابد؟

برای تمام زنان در سنين باروري كه قصد بارداری دارند، توصيه می‌شود حداقل از یک ماه و ترجیحا از سه ماه قبل از اقدام جهت بارداری، مصرف اسید فولیک شروع شود.

اسید فولیک در بارداری تا کی مصرف شود؟

اما سوال مهم‌تر این است که اسید فولیک در بارداری تا کی مصرف شود. 12 هفته نخست بارداری مهم‌ترین دوره زمانی مصرف فولیک اسید برای سلامت جنین است و پس از آن می‌توانید مصرف این ویتامین را قطع کنید. البته، پس از هفته دوازدهم نیز برای خوردن فولیک اسید در بارداری مانعی وجود ندارد اما باید در این مورد حتما با پزشک خود مشورت نمایید.

مصرف فولیک اسید در بارداری / Maternal Folic Acid Supplementation

آیا تجویز اسید فولیک خطری برای مادر و یا نوزاد به همراه دارد؟

شانس دوقلوزایی با تجویز اسید فولیک ممکن است افزایش پیدا کند که این مسئله نیز خطرات و ریسک‌های مربوط به خود را خواهد داشت.
در یک بررسی، مصرف زیاد اسید فولیک در دوران بارداری با میزان کمی افزایش شانس سرطان سینه مربوط شناخته شده است.
علاوه بر این، شواهدی از ابتلای نوزاد به اتوپی و بیماری‌های تنفسی در مواجهه با اسید فولیک گزارش شده است. همچنین، عوارض نورولوژیکی در نوزاد بجز نقص سیستم ایمنی بر اثر مصرف دوزهای بالای این مکمل مشاهده شده است.

کلام آخر

مصرف فولیک اسید در بارداری می‌تواند ناهنجاری‌های جنینی مانند نقص لوله‌ی عصبی (NTD یا Spina bifida) را کاهش داده و  خطر NTD در طی ماه اول را تا حد زیادی کم کند. این ویتامین همچنین خطر شکاف لب یا کام، نقص دست و پا یا بیماری‌های قلبی مادرزادی را نیز تا حد زیادی کاهش می‌دهد. خوردن فولیک اسید در بارداری باید بین یک تا سه ماه پیش از حاملگی آغاز شده و حداقل تا هفته دوازدهم حاملگی ادامه یابد. با این وجود، مصرف اسید فولیک تنها با نظر پزشک توصیه می‌شود و مصرف خودسرانه آن ممکن است خطراتی را برای مادر یا کودک به همراه داشته باشد.

 

دکتر فانک فهیمی
استاد داروسازی بالینی (فارماکوتراپی)
عضو سابق هیئت علمی
دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تهران

 

Sources:

skimresources.com

uptodate.com

کلمات کلیدی : ,
اشتراک گذاری :

ارسال نظر

من که بچم هیدروسفالی بود و فوت کرد.میتونم واسه بارداری بعدی از اسید فولیک استفاده کنم که دیگه هیدرو سفالی نشه؟؟؟و چیکار کنم من

کمبود اسید فولیک، نقص لوله عصبی را باعث می شود، برای پیشگیری دوماه قبل از بارداری توصیه به مصرف فولیک اسید می شود.

  • نام و نام خانوادگی :
  • ایمیل :
  • پیغام :